១-យមកវគ្គ

👉ធម៌ទាំងឡាយមានចិត្តជាប្រធាន មានចិត្តប្រសើរបំផុត (មានចិត្តធំ) សម្រេច​អំពី​ចិត្ត​ បើ​បុគ្គល​មាន​ចិត្ត​ត្រូវ​ទោស​ប្រទូស្ដហើយ ពោលក្ដី ធ្វើក្ដី (នូវទុច្ចរិត) ព្រោះទុច្ចរិត​ទាំង​នោះ ទុក្ខ រមែង​ជាប់​តាម​បុគ្គល​នោះ​ទៅ​ដូច​កង់​រទេះ​វិលតាមដាន​ជើងគោ​ដែល​កំពុង​អូសទៅ ។

👉ធម៌ទាំងឡាយមានចិត្តជាប្រធាន មានចិត្តប្រសើរបំផុត សម្រេចអំពីចិត្តបើបុគ្គល​មាន​ចិត្តជ្រះថ្លាហើយ ពោលក្ដី ធ្វើក្ដី (នូវសុចរិត) ព្រោះសុចរិតទាំងនោះសុខរមែង​ជាប់​តាមបុគ្គលនោះទៅ ដូចស្រមោលអន្ទោលតាមប្រាណ ។

👉ជនទាំងឡាយ​ណា​ ចង​សេចក្តី​ក្រោធ​នោះ​ទុក​ថា​ អ្នក​ឯណោះ​ បាន​ជេរ​អញ​ អ្នក​ឯណោះ​បាន​វាយអញ​ អ្នក​ឯណោះ​ បាន​ផ្ចាញ់អញ​ អ្នកឯណោះ​បាន​លួចយក​ទ្រព្យ​របស់​អញ​ ទៅ​ហើយ​ (ដូច្នេះ) ពៀរ​របស់​ជន​ទាំង​ឡាយ​នោះ​ មិន​រម្ងាប់​ឡើយ ។

👉ជនទាំងឡាយ​ណា​ មិនចង​សេចក្តី​ក្រោធ​នោះ​ទុក​ថា​ អ្នក​ឯណោះ​ បាន​ជេរ​អញ​ អ្នក​ឯណោះ​បាន​វាយអញ​ អ្នក​ឯណោះ​ បាន​ផ្ចាញ់អញ​ អ្នកឯណោះ​បាន​លួចយក​ទ្រព្យ​របស់​អញ​ ទៅ​ហើយ​ (ដូច្នេះ) ពៀរ​របស់​ជន​ទាំង​ឡាយ​នោះ​ ទើបរម្ងាប់បាន ។

👉ពិតមែន តាំងពីកាលណាមក ក្នងលោកនេះពៀរទាំងឡាយមិនរម្ងាប់ដោយពៀរ​ឡើយ ពៀរ​ទាំង​ឡាយ​ តែង​រម្ងាប់​ដោយ​មិនមានពៀរ នេះជាបវេណីធម៌ ។

👉ជនទាំងឡាយដទៃ (ក្រៅអំពីបណ្ឌិត) តែងមិនដឹងខ្លួនថា យើងទាំងឡាយ​នឹងវិនាស​ក្នុងកណ្ដាលនៃពួកនេះ ដូច្នេះ​​ហើយ ចំណែកជនទាំងឡាយណា ក្នុងពួកនេះ ដឹង​ខ្លួនថាយើងទាំងឡាយនឹងវិនាសក្នុងកណ្ដាលនៃពួកនេះ ដូច្នេះ ​ការឈ្លោះប្រកែក​ទាំងឡាយ រមែងរម្ងាប់អំពីជនទាំងឡាយនោះ។

👉បុគ្គលដែលយល់ឃើញនូវអារម្មណ៍ថាល្អ មិនសង្រួមក្នុងឥន្ទ្រិយទាំងឡាយ មិនដឹងប្រមាណក្នុងភោជន ខ្ជិល​ច្រអូស​ មានព្យាយាមធូរថយ កិលេសមាររមែងគ្របសង្កត់ បុគ្គលនោះឯង ដូចខ្យល់​ដែល​គ្រប​សង្កត់​ដើម​ឈើ​ទុព្វល ​ដូច្នោះ ។

👉ឯបុគ្គល ដែលយល់ឃើញនូវអារម្មណ៍ថាមិនល្អ សង្រួមប្រពៃក្នុងឥន្រ្ទិយ​ទាំងឡាយ ដឹងប្រមាណក្នុងភោជន មាន​សទ្ធា ប្រារឭព្យាយាម កិលេសមារតែងគ្រប់សង្កត់ បុគ្គលនោះមិនបាន ដូច​ខ្យល់​គ្រប​សង្កត់​ថ្មភ្នំតាន់​មិនបាន​ដូច្នោះ​ ។

👉អ្នកណា នៅមានទឹកចត់គឺរាគាទិក្កិលេស (ក្នុងសន្ដាន) ជាអ្នកបោះបង់ការ​ទូន្មាននូវ​ឥន្រ្ទិយនិងសច្ចៈ ហើយ​ស្លៀក​ដណ្ដប់សំពត់កាសាវៈ អ្នកនោះ មិនគូរ​នឹង​ស្លៀក​ដណ្ដប់សំពត់កាសាវៈឡើយ ។

👉លុះតែអ្នកណា មានទឹកចត់គឺរាគាទិក្កិលេស ខ្ជាក់ចោលអស់ហើយ ជាអ្នកមានចិត្តតម្កល់មាំ ក្នុង​ចតុប្បារិសុទ្ធិ​សីល ប្រកបដោយការទូន្មាននូវឥន្រ្ទិយនិងសច្ចៈ អ្នកនោះឯង ទើបគួរនឹងស្លៀកដណ្ដប់សំពត់កាសាវៈបាន ។

👉ជនទាំងឡាយ ដែលយល់ឃើញក្នុងធម៌មានខ្លឹម ថាជាធម៌មិនមានខ្លឹមផងជា​អ្នក​មាន​តម្រិះខុសជាអារម្មណ៍ រមែង​មិនបាននូវធម៌ដែលមានខ្លឹមឡើយ ។

👉ជនទាំងឡាយ ដែលយល់ឃើញនូវធម៌មានខ្លឹម ថាជាធម៌មានខ្លឹមផង យល់​ឃើញ​នូវ​ធម៌​គ្មានខ្លឹម ថា​ជា​ធម៌​គ្មាន​ខ្លឹម​ផង ជាអ្នកមានតម្រិះត្រូវជាអារម្មណ៍ រមែងបាន​នូវ​ធម៌​ដែល​មានខ្លឹម ។

👉ផ្ទះដែលប្រក់ខ្ជីខ្ជាហើយ តំណក់ទឹកភ្លៀងរមែងលេចរហូត យ៉ាងណាមិញ ចិត្តដែល​បុគ្គល​មិនបានអប់រំទុកហើយ រាគៈរមែងចាក់ដោតយ៉ាងនោះឯង ។

👉ផ្ទះដែលប្រក់ល្អហើយ តំណក់ទឹកភ្លៀងរមែងមិនលេចរហូត យ៉ាងណាមិញ ចិត្ត​ដែល​បុគ្គលបានអប់រំទុកល្អហើយ រាគៈរមែងមិនចាក់ដោតបាន យ៉ាងនោះឯង ។

👉គ្គលអ្នកធ្វើបាប តែងសោកស្ដាយក្នុងលោកទាំងពីរ គឺសោកស្ដាយក្នុងលោកនេះ១ ក្នុងលោកខាងមុខ ១ បុគ្គល​នោះ រមែងសោកស្ដាយ ក្ដៅក្រហាយ​ព្រោះឃើញ​អំពើ​សៅហ្មងរបស់ខ្លួន ។

👉បុគ្គលអ្នកធ្វើបុណ្យទុក រមែងរីករាយក្នុងលោកទាំងពីរ គឺរីករាយក្នុងលោកនេះ ១ រីក​រាយក្នុងលោកខាងមុខ ១ បុគ្គល​នោះ រមែងរីករាយស្រស់ស្រាយ ព្រោះឃើញ​អំពើ​បរិសុទ្ធរបស់ខ្លួន ។

👉បុគ្គលអ្នកធ្វើអំពើបាប តែងក្ដៅក្រហាយក្នុងលោកទាំងពីរ គឺក្ដៅក្រហាយ​ក្នុង​លោក​នេះ ១ ក្ដៅ​ក្រហាយ​ក្នុង​លោក​​ខាងមុខ ១ បុគ្គលនោះ រមែងក្ដៅក្រហាយដោយគិត​ឃើញថា បាបអញបានធ្វើហើយ លុះ​ធ្វើ​មរណកាល​ទៅកាន់ទុគ្គតិ ក៏រឹងរឹតតែក្ដៅ​ក្រហាយដ៏ក្រៃលែង ។

👉បុគ្គលអ្នកធ្វើបុណ្យទុក រមែងត្រេកអរ ក្នុងលោកទាំងពីរគឺត្រេកអរក្នុងលោកនេះ១ ត្រេកអរក្នុងលោកខាងមុខ ១ បុគ្គលនោះ រមែងត្រេកអរដោយគិតឃើញថា បុណ្យ​អញ​បានធ្វើហើយ លុះធ្វើមរណកាលទៅកាន់សុគតិ ក៏រឹង​រឹត​តែ​ត្រេកអរដ៏ក្រៃលែង ។

👉បើនរជនពោលពាក្យប្រកបដោយប្រយោជន៍សូម្បីច្រើន តែជាអ្នកប្រមាទមិន​ធ្វើតាម​ពាក្យនោះ រមែង​ជា​អ្នក​មិន​មាន​ចំណែកសាមញ្ញផលឡើយ ដូចអ្នករក្សាគោ កាល​រាប់​គោប្រគល់ឲ្យអ្នកដទៃហើយ ( ជា​អ្នក​មិន​បាន​បរិភោគ​នូវ​បញ្ចគោរស )​ ដូច្នោះឯង ។

👉បើនរជនពោលពាក្យប្រកបដោយប្រយោជន៍សូម្បីបន្ដិចបន្ដួច តែជាអ្នកប្រព្រឹត្ត​​នូវ​ធម៌សមគួរដល់ធម៌ បាន​លះ​បង់​រាគៈទោសៈនិងមោហៈ ជាអ្នកដឹងនូវធម៌ ដែល​គួរ​កំណត់តាមហេតុ មានចិត្តដកផុតអំពីសេចក្ដីសៅហ្មង មិន​មាន​សេចក្ដីប្រកាន់មាំ ក្នុងលោកនេះនិងលោកខាងមុខ នរជននោះ រមែងជាអ្នកបានចំណែកសាមញ្ញផល ។